1. مقدمه
2. فناوری کارت های امروزی
3. کارت های مغناطیسی
4. کارت های هوشمند
5. کارت های نوری
1. مقدمه
بهره گیری از فناوری کارت (کارت هوشمند و...) به عنوان یکی از دستاوردهای نوین بشری تحولی شگرف در حوزه ی سیستم های کاربری روزمره انسانها ایجاد کرده است . دو بحث مهم امنیت ( security ) و همراه بودن ( mobility ) ازویژگی های برجسته ای ست که باعث ظهور انواع کارتهای مختلف شده است.
امروزه روند رو به رشد استفاده از کارتها و آن هم کارتهایی با عنوان هوشمند ( SMART CARD ) در سطح دنیا و در بیشتر زمینه ها قابل مشاهده است . به عنوان مثال در بانکها، مراکز مخابراتی، سازمانهای دولتی، مراکز بهداشتی ، مراکز تفریحی و... . ازنمونه های دیگر آن می توان : کارت تلفن، کارتهای سیستم بانکی کشور، کارت رانندگان، کارت بیماریهای خاص و... را نام برد.
در حال حاضر بیشتر مرکزهایی که جهت ارائه خدمات به کاربران و یا مشتریان خود از کارت استفاده می کنند ، در فکر بالابردن فناوری کارت های خود برای بهره گیری از مطمئن ترین، امن ترین و در عین حال مقرون به صرفه ترین فناوری هستند.
2. فناوری کارت های امروزی
در یک دسته بندی از نظر نوع فناوری مورد استفاده در کارتها میتوان به انواع زیر اشاره نمود :
1- کارت های مغناطیسی ( Magnetic Strip Card )
2- کارت های هوشمند ( Smart Card )
3- کارت های نوری ( Optical Card )
اینک به بررسی عملکرد و معرفی مختصر هر یک از این کارتها می پردازیم.
3. کارت های مغناطیسی
شامل یک نوار باریک مغناطیسی به رنگ قهوهای یا مشکی می باشد. این نوار باریک از ذرات مغناطیسی یا رزین تشکیل شده است .
کاربردها :
الف. کارتهای اعتباری ( Credit ) و( Debit ) بانکی
ب. کارت ترانزیت : قابل استفاده در عوارضی ، مترو ،راه آهن ، اتوبوس ، هواپیمایی و... .
پ. کارت شناسایی : قابل استفاده در گواهینامه ، کارت عضویت ، کارت اشتغال ، درب باز کن کارتی و... .
انتخاب نوع کارت مغناطیسی :
معمولاً نوع نوار مغناطیسی روی کارت ، کاربرد آن را بسته به عمر کارت مد نظر مشخص می کند؛ کارت مغناطیسی جهت کاربردهای روزانه، نظیر کارت ساعت، کارت سطوح دسترسی ، کارت پرسنلی و کارت مغناطیسی جهت کاربردهای هفتگی یا ماهیانه ، نظیر کارت وفاداری مشتری ( Loyalty Card ) و کارت عضویت ( Memory ship Card ).
قابلیت های کارت مغناطیسی :
بسته به نوار مغناطیسی روی کارت و استفاده ای که از کارت می شود ، می توان از ازاین کارت ها به شکل آنلاین ( On Line ) وآفلاین ( off Line ) استفاده نمود.
4. کارت های هوشمند
کارت هوشمند در اندازه کارتهای پلاستیکی معمولی است که از یک میکروپروسسور ( (CPU و یا تراشه حافظه تشکیل شده است.
از نظر عملکرد کارت های هوشمند دارای تقسیم بندی زیر هستند :
الف- کارت ها ی تماسی ( Contact Card )
ب- کارتهای بدون تماس ( Contact Less Card )
پ- کارتهای ترکیبی :هیبرید ( Hybrid ) و کمبی ( COMBI )
الف- کارت های تماسی
اجزای تشکیل دهنده این کارتها عبارتند از یک تراشه و رو کش ( Plate ) آن که روی کارت جا سازی شده است. کارت باید جهت استفاده در کارت خوان ( Reader ) مربوطه داخل شده و جهت تبادل اطلاعات نیاز به ارتباط فیزیکی مستقیم با کارت خوان می باشد.
ب- کارت های بدون تماس
اجزای تشکیل دهنده این کارتها عبارتند از یک سیم پیچ آنتن و یک تراشه که در کارت جا سازی شده است. کارت باید با یک زاویه خاص ودر یک فاصله آنتن دهی مشخص به کارت خوان نزدیک شود. آنتن روی کارت با آنتن نقطه ترا کنش در ارتباط می باشد ( توسط امواج رادیویی وبدون نیاز به تماس فیزیکی )
پ-کارت های ترکیبی
1- کارتها ی هیبرید :
کارتهای هیبرید برای بسیاری از کارهایی که نیاز به تبادل اطلاعات دارند، استفاده می شوند. کارتهای هیبرید از یک تراشه تماسی و بدون تماس که در کارت جاسازی شده اند ، تشکیل شده است. (هیچ ارتباط فیزیکی بین این دو تراشه وجود ندارد.)
از واسط تماسی در این کارتها معمولاً جهت شارژ مبلغ کارت و از واسط بدون تماس جهت شارژ آن استفاده می شود . نوع دیگر بهره گیری از تراشه های این نوع کارت بصورتی است که تراشه بدون تماس، جهت کاربردهایی استفاده می شود که نیاز به یک ترا کنش سریع دارند وتراشه تماسی جهت کارهایی که نیاز به امنیت بالاتری دارند . دو تراشه قرار داده شده در کارتهای هیبرید می تواند ازنوع تراشه حافظه ویا میکروپروسسوری باشد.
2- کارت های کمبی :
کارت های کمبی در واقع شبیه کارتهای هیبرید هستند ، با این تفاوت که از یک تراشه به صورت اشتراکی جهت کاربرد تماسی و بدون تماس استفاده می کنند.
1-4. بررسی ویژگی های کلی کارت هوشمند
کارت های هوشمند توانایی حمل کلیه اطلاعات مورد نیاز رابر روی حافظه کارت دارند . لذا این قابلیت را دارند که حتی بدون دسترسی به بانک اطلاعاتی بصورت آنلاین (در همان لحظه استفاده) ترا کنش خود را انجام دهند. در واقع قابلیت های کارت هوشمند بر اساس نوع تراشه استفاده شده در آنها تقسیم بندی میشوند :
- کارت فقط دارای حافظه
- کارت دارای میکروپروسسور
کارت حافظه: در کارت حافظه از هیچ پردازشگری برای اعمال تغییرات داده های روی کارت استفاده نمی شود . در واقع تغییرات در اطلاعات روی کارت توسط کارت خوان انجام می شود.
از ویژگی های این کارت ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
•توانایی ذخیره 103 تا 16000 بیت داده
•کاربردهایی نظیر : ذخیره اطلاعات ، سطوح دسترسی و...
•امنیت کمتر نسبت به کارتهای میکروپروسسوری
•قیمت کمتر در مقایسه با کارت های میکروپروسسوری
بعضی از کارت های حافظه فقط جهت ذخیره اطلاعات استفاده می شوند . این کارت ها دارای حافظه با قابلیت نوشتن مجدد هستند و برای کاربردهایی از قبیل وفاداری مشتری و سوابق خرید آنها که با هر خرید مشتری ، به امتیازات قبلی او اضافه می شود مناسب هستند.
نمونه دیگری از کارت های حافظه دارای حافظه با ثبات هستند که فقط یک بار شارژ شده و در استفاده های بعدی ، کارت فقط قابلیت دشارژ شدن را دارد. (نظیر کارت تلفن)
کارت میکروپروسسوری: این کارت از یک پردازشگر و یک سیستم عامل تشکیل شده که قابلیت مدیریت دسترسی به داده های روی کارت را دارا می باشد. در واقع میکروپروسسور روی کارت در حکم یک دروازه امنیتی است. در صورتی که رمزهای ورودی اشتباه از جانب کاربر جهت استفاده از کارت داده شود ، عملکرد غیر فعال شدن کارت به صورت داخلی و خودکار انجام می گردد. از این کارت ها می توان جهت پول الکترونیکی ، اطلاعات مهم و حیاتی ، کلید های امنیتی و... استفاده نمود.
4-2. امنیت در کارت های هوشمند
امنیت در کارت های هوشمند بر اساس 3 مفهوم زیر بررسی می شود:
•ساختمان فیزکی کارت هوشمند و نحوه ماندگاری اطلاعات (وابسته به عمر تراشه)
•چگونگی حفاظت از اطلاعات و فایل های داخل کاربر اساس کنترل منطقی
•نحوه و مکانیسم اعتبارسنجی
4-3. مشخصات فیزکی کارت های هوشمند:
مشخصات فیزکی کارت های هوشمند بر اساس استاندارد ISO7810 و ISO7816Part1,2 مشخص می شود. این ساختار از 3 عنصر اصلی تشکیل شده است :
1- کارت پلاستیکی در ابعاد 0.80mm*53.98mm*85.60mm
2- یک مدار چاپی بر اساس استاندارد ISO7816/3 که مشخص کننده پنج نقطه اتصال جهت تغذیه و دیتا می باشد .
3- یک چیپ شامل ROM میکرو پروسسور، Ram غیر فرار و EPROM که با قطع تغذیه، اطلاعات آن از بین نخواهد رفت.
5. کارت های نوری
از کارت نوری به عنوان کارت لیزر نیز نامبرده می شود . این کارت ها به همان اندازه و شکل پلاستیکی و استاندارد کارت های اعتباری هستند . این کارت ها از چندین لایه تشکیل شده اند. به طوری که هنگام تابانده شدن نور لیزر مستقیم به آنها از خود عکس العمل نشان می دهند. این کارت ها قابلیت یک بار نوشتن و چندین بار خواندن را دارند .
5-1. فن آوری کارت های نوری
کارت های نوری از فناوری شبیه آنچه در سی دی های صوتی و یا CDROM ها استفاده می شود بهره می برند. یک صفحه طلایی متشکل از ماده حساس به لیزر که بر روی کارت لمینت شده، جهت ذخیره اطلاعات استفاده می شود. لایه بعدی ماده ای است که با تابانیده شدن لیزر از خود عکس العمل نشان می دهد. لیزر با سوزاندن سطح مذکور حفره های بسیار کوچکی را ایجاد می کند. به طوری که با یک نور لیزر کم قدرت جهت خواندن اطلاعات قابل تشخیص می باشد. اطلاعات ذخیره شده به صورت غیر فرار است و با قطع تغذیه اطلاعات از بین نمیرود. اطلاعات ذخیره شده به صورت خطی X-Y رمز شده اند.
کارت های شناسایی ملی، کارت پرونده پزشکی، کارت ضمانت یا تعمیرات ، گواهینامه با امنیت بالا، کارت ورود یا دسترسی ، کارت شناسایی مهاجران و.... نمونه هایی از کاربرد های کارت های نوری هستند.
اشاره:
- تقسیم بندی انجام گرفته در این مقاله کلی بوده و به طور حتم انواع دیگری از کارت ها وجود دارند که به دلیل تنوع کارت ها، امکان نام بردن و بررسی تک تک آنها در اینجا فراهم نیست.
- کاربردهایی که جهت کارت های مختلف بیان شده، فقط در حد مثال است. نکته مهم آن است که با توجه به نیازهایی که در هر پروژه مطرح می باشد، بهترین کارت را انتخاب نماییم.
سیستم جامع اتوماسیون کنترل تردد صائلا
سیستم حضور و غیاب کارتی و اثرانگشتی اسمارت پلاس
فلش مخصوص برای تخلیه اطلاعات (
نرم افزارحرفه ای کنترل تردد تورال
سیستم اعتباری با کارتهای هوشمند
